نور در معماری مسیحی

جایگاه نور در دین مسیحیت

کتب آسمانی هر دین، راه های متفاوتی که در آن تقدس نور عنوان شده را مشخص می کند. در دین مسیح خداوند نور مطلق است، در انواع متون دینی مسیحی از خداوند به عنوان پدر یاد می شود، نوری که سرشار از حیات و زندگی است. عیسی (ع) در توصیف خداوند می فرماید: ” پس گویم اگر کسی مانند خدا شود سرشار از نور گردد اما اگر او یک تن گردد جدا از خداوند، سرشار از ظلمت شود”. عیسی (ع) در انجیل خود را نور معرفی می کند. در توصیف نمادین آمده است: من نور جهان هستم ، هرکه مرا پیروی کند در تاریکی نخواهد ماند زیرا نور حیات بخش، راهش را روشن می کند. از این رو این پیامبر اولوالعزم خود را نوری از انوار قاهر خداوند معرفی می کند و با توصیه به حواریون برای تقرب بیشتر به نور وجودی اش ایشان را هدایت می کند.

کلیسای نور. اثر تادائو آندو
کلیسای نور. اثر تادائو آندو

نور و معماری مسیحی

در ابتدای دوره مسیحیت، نور، یا نقش واسطه خدا و جهان را بازی می کرده یا خودش سمبلی از وجود خدا بوده است .عیسی مسیح پس از رستاخیزش گفت که “من نور جهان هستم”. بدین تجلی ظاهری نور به یک پدیده معنوی تبدیل شده ضمن اینکه سابقه حضور پر قدرت معماری روم خصوصاً با طراحی باسیلیکا به این موضوع کمک بیشتری نمود تا نور جایگاه مهم تری درمعماری بعد از مسیحیت ایفا کند که البته دردوره های مختلف میزان توجه به کیفیت نور متغیر بود . مقصود نهایی در معماری مسیحیت تعین بخشیدن به فضای روحانی است این تصور از طریق جسمانیت زدایی از بنا یعنی بوسیله رفتاری خاص با سطوح، نوعی نور پردازی محقق شده است؛ و اوج آن را در دوران صدر مسیحیت می توان درکلیسای ایاصوفیا مشاهده کرد که با ایجاد روزنه ای در بخش بالایی کلیسا منظره بسیار تماشایی خلق شده است.

نور عنصر اسرارآمیز این فضا است و عاملی می شود که به نظر می رسد جسم عادی را حل و به یک منظره انتزاعی معنوی تبدیل می کند .ذکر این نکته حائز اهمیت است که در معماری مسیحیت اروپا میزان نور مکان مقدس به تدریج افزایش یافته و عمودتر شده است.

نور در مسجد ایاصوفیه. استانبول
مسجد ایاصوفیه. استانبول

 

مطالب مرتبط:

بررسی سیر تحول نگرش به نور در بستر تاریخ

نورطبیعی و تأثیرات آن بر انسان

نقش و تاثیر نور در معماری های مذهبی مسیحیت و اسلام

منشا پیدایش شیشه رنگی و تغییر و تحولات آن

سیر تحول استین گلاس در قرن بیست و یکم

تحولات شیشه استیند گلاس در قرون وسطی

نور در معماری مسیحی
برچسب ها: