تاریخ ساخت شیشه

انسان قبل از آموختن چگونگی ساخت شیشه، از شیشه های طبیعی، مخصوصا از شیشه های آتشفشانی استفاده می کرد. از این نوع شیشه ها برای تولید چاقو، هدایا، جواهرات و پول استفاده می شد. تاریخ ساخت شیشه تحولات و تغییرات بسیاری در طول زمان داشته است که در این مطلب به آن می پردازیم.

اولین شیشه ها

اولین شیشه مورد استفاده بشر

تاریخ تولید شیشه از باستان تا امروز دستخوش تغییرات بسیاری شده است. نخستین شیشه ای که در دوره نوسنگی مورد استفاده قرار گرفت و شناخته شده است، برای ساخت سلاح و اشیاء تزئینی مورد استفاده قرار گرفت. این شیشه ها از نوع شیشه های طبیعی (شیشه آتشفشانی سیاه) بود.

اولین شیشه تولید شده بشر

یافته های باستان شناسی در مصر و بین النهرین شرقی نشان می دهد که قدمت اولین شیشه ساخته شده به 3500 قبل از میلاد می رسد. قدیمی ترین قطعات گلدان شیشه ای که مربوط به قرن 16 پیش از میلاد است، در بین النهرین یافت شده و شواهدی از ریشه های صنعت شیشه های توخالی را نشان می دهند. کشف شیشه بلویینگ در حدود 1 قرن قبل از میلاد، موفقیت بزرگی در ساخت و تولید شیشه به حساب می آید.

 

تحولات ساخت شیشه در دوران باستان

همانگونه که گفته شد، اولین ظرف شیشه ای در حدود 1500 سال قبل از میلاد در مصر و بین النهرین ساخته شده است و در عرض 300 سال آینده آن، صنعت شیشه به سرعت فراگیر شد و سپس برای مدتی از رونق افتاد.

در سال های 700 تا 500 قبل از میلاد مجددا در مصر احیا شد. برای 500 سال آینده، مصر، سوریه و کشورهای دیگر در امتداد ساحل شرقی دریای مدیترانه مراکز تولید شیشه بودند.

 

شیشه ابتدا در دنیای باستانی ساخته شد، اما در مورد اولین تلاش های انسان برای ساخت شیشه، اطلاعاتی در دست نیست. گردنبند و دانه های شیشه ای در بین النهرین و در حدود2500 سال قبل از میلاد مسیح ساخته شده اند. بعدها، ساخت شیشه در مصر در حدود 1500قبل از میلاد بسط و توسعه یافت.

(آیا تا به حال این سوال برای شما به وجود آمده است که شیشه چگونه ساخته می شود؟ مواد تشکیل دهنده آن چیست؟ یا چند نوع شیشه وجود دارد؟ شما می توانید با کلیک بر روی موضوع فوق، در مورد روند ساخت شیشه و اطلاعات مربوط به آن اطلاعاتی را فرا گیرید.)

 

اولین کتاب تاریخ درباره شیشه

علاوه بر بین النهرین، تولید شیشه های توخالی همزمان در مصر، یونان، چین و شمال تایلند تکامل یافت. اولین کتاب دستیابی به شیشه سازی از کتابخانه اشوربانپال (Assyrian king Ashurbanipal ) (669-626 پیش از میلاد) شاهزاده آشوری به حدود 650 قبل از میلاد می رسد.

 

شیشه بلویینگ(دمیدنی)

در ابتدا، ساخت شیشه آهسته و پر هزینه بود. شیشه کالایی لوکس محسوب می شد و تعداد کمی از مردم می توانستند از آن استفاده کنند. کوره های ذوب شیشه کوچک بودند و گرمای تولید شده آنها به اندازه کافی برای ذوب شیشه مناسب نبود. اما در قرن 1 قبل از میلاد، صنعتگران سوریه روش بلویینگ را اختراع کردند. این کشف انقلابی، تولید شیشه را آسان تر، سریع تر و ارزان تر کرد.

کشف تکنیک جدید «شیشه دمیدنی (بلویینگ)» در انتهای قرن اول میلادی یک رویداد انقلابی در تاریخ ساخت شیشه بود. شیشه بلویینگ(دمیدنی)، تولیدات شیشه ای را ساده تر، سریع تر و ارزان تر کرد و شیشه برای اولین بار به کالایی متعلق به شهروندان عادی تبدیل شد. ابزار و تکنیک های دمیدن شیشه در طول قرن ها بسیار کم تغییر کرده است.

 

شیشه در امپراتوری روم

هنر ساخت شیشه در امپراطوری روم رونق گرفت و در سراسر اروپای غربی و مدیترانه گسترش یافت. شیشه یکی از مهمترین موارد تجارت در خارج از مرزهای امپراتوری روم بود. رومی ها اولین کسانی بودند که برای مقاصد معمارانه از شیشه بهره گرفتند. در سال 1000 میلادی، شهر اسکندریه مصر مهمترین مرکز تولید شیشه بود. دیری نپایید که در سراسر اروپا هنر جالب و مهیج شیشه در کلیساها رونق یافت و به هنری بی بدیل بدل شد.

 

شیشه در زمان جنگ های صلیبی

در اوایل قرن سیزدهم صنعت شیشه در ونیز رشد و توسعه پیدا کرد و این زمان مقارن با زمان جنگ های صلیبی(1096-1270 بعد از میلاد) شد. در سال 1291، تجهیزات شیشه سازی به جزیره ونیزی مورانو منتقل شد، جایی که شیشه کریستال (شیشه ای بی رنگ) توسط آنجلو باروویر(Angelo Barovier) اختراع شد. علیرغم تلاش های هنرمندان ونیزی که صنایع شیشه ای را تحت سلطه قرار داده بودند و تکنولوژی آن را مخفی نگه می داشتند، این تکنیک به زودی در سراسر اروپا گسترش یافت.

در اواخر دهه 1500میلادی، بسیاری از ونیزی ها به شمال اروپا رفتند تا زندگی بهتری را شروع کنند، این در حالی بود که حرفه خود و کارخانه های تولید شیشه را نیز با خود منتقل کردند و هنر شیشه ای ونیزی را برای مناطق دیگر به ارمغان آوردند. این مورد نیز یکی دیگر از تحولات مهم در تاریخ ساخت شیشه است.

 

تولید شیشه در عصر مدرن

تاریخ ساخت شیشه در عصر مدرن دستخوش تغییرات پشمگیری شده است. در آلمان و سایر کشورهای اروپای شمالی، شیشه سازی در اواخر دهه قرن 14 و اوایل 15 اهمیت پیدا کرد. صنعت شیشه در طول این زمان در انگلستان از اهمیت بالایی برخوردار بود. جورج راونسکرافت (1618-1681 میلادی) یک شیشه ساز انگلیسی بود که شیشه های مونتاژی را در سال 1674 ابداع کرد. این روش تحول و پیشرفت بسیار مهمی در تاریخ شیشه محسوب می شود. اولین کارخانه شیشه ای در ایالات متحده در جیمزتاون، ویرجینیا در سال 1608 میلادی ساخته شد.

قرن 19 میلادی

در اوایل دهه 1800 میلادی تقاضای زیادی برای پنجره شیشه ای وجود داشت که به نام شیشه تاج معروف است. در دهه 1820 میلادی ساخت بطری های شیشه ای و فلاسک های شیشه ای دمیدنی با اختراع یک ماشین دستی پایان یافت. در سال های 1870 اولین دستگاه نیمه اتوماتیک ساخت بطری اختراع شد.

قرن 20 میلادی

بعد از سال 1890 میلادی استفاده، توسعه و ساخت انواع شیشه ها رشد چشمگیری داشت. ساخت ماشین آلات برای تولید دقیق و مستمر مجموعه از محصولات شیشه ای توسعه یافت. در سال 1902، ایروینگ دبلیو کلبرن (Irving W. Colburn ) ماشین کشش شیشه ای را اختراع کرد که تولید انبوه پنجره های شیشه ای را امکان پذیر ساخت. در سال 1904، مهندس آمریکایی مایکل اوونز(Michael Owens) دستگاه اتوماتیک تولید بطری را ابداع کرد که می توانست 2500 بطری در ساعت تولید کند.

 

سیر تاریخ تحول در تولید شیشه از زمان باستان تا امروز
مایکل اوونز(Michael Owens)

 

در سال 1959، کشف انقلابی سر آلستر پیلکینگتون (Sir Alastair Pilkington) تولید شیشه های تخت را امکان پذیر ساخت. این کشف آنچنان  در تاریخ ساخت شیشه اتقلابی و تغییر دهنده بود که امروزه نیز حدود 90 درصد از شیشه های تخت، با این روش تولید می شوند.

 

سر آلستر پیلکینگتون. سیر تاریخ تحول در تولید شیشه از زمان باستان تا امروز
سر آلستر پیلکینگتون(Sir Alastair Pilkington)

 

امروز، شیشه سازی یک صنعت مدرن و با تکنولوژی پیشرفته است. دستگاه های شیشه ای مدرن قادر به تولید میلیون ها ظروف شیشه ای در روز در رنگ های مختلف هستند.

زمان های مهم در تاریخ شیشه

شیشه، همانطور که امروز می دانیم، از طریق تکامل جالبی تحت تاثیر بسیاری از فرهنگ ها قرار گرفته است. شیشه دارای تاریخچه طولانی حدودا 5000 سال است. در این مطلب اتفاقاتی که در تاریخ ساخت شیشه باعث ایجاد تحول و تغییری شگف شده اند، آورده شده است. زمان های مهم در تاریخ شیشه عبارتند از:

3100 سال قبل از میلاد: اولین عناصر شیشه ای در مصر یافت شد.

1500 سال قبل از میلاد: مقادیر کوچک شیشه ای ساخته شده از قالب ها در مصر و سوریه یافت شده است. اولین شیشه در مصر احتمالا تولید شد.

650 سال قبل از میلاد: برای اولین بار روش تولید شیشه نوشته شد. کتابخانه آسوریان آسوربانپال(Assyrian Assurbanipal)

قرن اول بعد از میلاد: تکنیک دمیدن شیشه در منطقه بابل اختراع شد.

25-400 بعد از میلاد: توسعه و رشد سریع ذوب شیشه، شکل یافتن تکنولوژی در منطقه مدیترانه در عصر رومی.

100 سال بعد از میلاد: هزینه تولید شیشه به سرعت کاهش می یابد و برای اولین بار برای شهروندان عادی قابل دسترس می شود.

600-699 بعد از میلاد: تاثیرات قوی فرهنگ اسلامی.

1000 سال بعد از میلاد: سلطه مرکز شیشه ونیز در تولید شیشه. جزیره مورانو مرکز بزرگ شیشه ای شد.

1226 بعد از میلاد: برای اولین بار در ساسکس شیت های شیشه ای تولید شد.

1330 بعد از میلاد: شیشه سازان فرانسوی “شیشه تاج” را در روان فرانسه تولید کردند.

1500 بعد از میلاد: آنجلو باروویر(Angelo Barovier) شیشه کریستال (شیشه شفاف و بی رنگ) را کشف کرد.

1590 بعد از میلاد: توسعه لنزهای تلسکوپی و میکروسکوپی.

1600 بعد از میلاد: کاسپر لمن (Caspar Lehman) شیشه ساز پاراگوئه ای از تکنیک برش شیشه با سنگ الماس استفاده کرد.

1600 بعد از میلاد: فرانسه در صنایع شیشه ای قدرت عمده ای به دست آورد.

1608 بعد از میلاد: اولین شیشه آمریکایی توسط مهاجرین در جیمستون ساخته شد.

1615 بعد از میلاد: معرفی کوره های ذغال سنگ در انگلستان.

1620 بعد از میلاد: تولید شیشه های تخت در لندن.

1676 بعد از میلاد: شیشه ساز انگلیسی جورج راونسکرافت (George Ravenscroft) یک فرمول برای شیشه مونتاژی، ارائه کرد.

1688 بعد از میلاد: صفحه ساب در فرانسه تولید شد.

1690 بعد از میلاد: ویلیام اورنج(William of Orange) قانونی را تصویب کرد که مالیات بر این صنعت را لغو کرده و توسعه و گسترش آن را موجب می شد.

1765 بعد از میلاد: تولید شیشه “کریستال” دوران جدیدی را در صنعت شیشه آغاز کرد.

1773 بعد از میلاد: شیشه سازی جلا یافته تخت در راونشید انگلستان تاسیس شد.

1800 بعد از میلاد: انقلاب صنعتي عصر جديدي در صنعت شیشه ايجاد کرد. شیشه مصنوعی با خواص بهبود یافته برای اولین بار در دسترس بود.

1827 بعد از میلاد: دستگاه پرس شیشه در آمریکا اختراع شد.

1834 بعد از میلاد: رابرت لوکاس چنس(Robert Lucas Chance) استوانه های شیشه ای (سیلندرهای شیشه ای) را بهبود داد.

1843 بعد از میلاد: هنری بیسمر(Henry Bessemer) یک فرم اولیه از شیشه تخت را معرفی کرد.

1867 بعد از میلاد: اولین کوره شیشه ای در آلمان توسط برادران زیمنس، فریدریش، کارل، هانس، ورنر و ویلهلم اختراع شد.

1875 بعد از میلاد: تکنیک های فنی شیشه در آلمان توسعه یافت.

1903 بعد از میلاد: مایکل اوونز(Michael Owens) ماشین تولید شیشه اتوماتیک را اختراع کرد.

1950-1960 میلادی: علم شیشه به یک رشته تحقیقاتی بزرگ تبدیل شد. مرکز تحقیقات شیشه توسط شرکت فورد موتور تاسیس شد.

1959 بعد از میلاد: شیشه تخت در سرتاسر بریتانیا توسط سر آکیزیر پیلکینگتون(Akistair Pilkington) اختراع شد.

1984 بعد از میلاد: شیشه فلوراید در فرانسه کشف شد.

 

تهیه و تنظیم: چارسیک

 

مطالب مرتبط:

 

اختراع شیشه

تاریخچه شیشه استیندگلس

 

5 1 رای
امتیازدهی به اینجا
اشتراک
آگاهی از:
guest
0 دیدگاه
Inline Feedbacks
دیدن تمام دیدگاه ها