آموزش جامع استیند گلس در ۹ مرحله تخصصی؛ از طراحی تا مونتاژ و لحیمکاری
هنر استیند گلس (Stained Glass) یا معرق شیشه سربی، یکی از فاخرترین، اصیلترین و مستحکمترین تکنیکهای دکوراتیو شیشه در معماری جهان است. در این هنر، قطعات برشخورده شیشههای رنگی، بافتدار و تراشخورده با استفاده از مفتولهای سربی H شکل به نام لدکیم (Lead Came) در کنار یکدیگر کلاف شده و در نقاط اتصال، لحیمکاری میگردند.
برای اطلاع بیشتر در خصوص شیشه های استیندگلس می توانید مطلب {استین گلس چیست و چگونه ساخته می شود} را مطالعه کنید
ساخت یک پنل استیند گلس نیازمند طی کردن یک فرآیند مهندسی و هنری گامبهگام است. گروه هنری چارسیک با تکیه بر سالها تجربه در اجرای پروژههای بزرگ معماری و ساخت گنبدهای شیشه ای، در این مقاله دستورالعمل تخصصی و ۹ مرحلهای ساخت شیشههای استیند گلس را به همراه نکات ریز کارگاهی برای هنرجویان و علاقهمندان تدوین کرده است.
مراحل ۹ گانه ساخت شیشههای استیند گلس
برای دستیابی به یک پنل یکدست، ایمن و زیبا، اجرای دقیق و باحوصله مراحل زیر الزامی است:
1-انتخاب طرح یا طراحی مهندسی: در طراحی استیند گلس، علاوه بر زیبایی بصری، مسیر حرکت مفتولهای سربی H شکل (لدکیم) باید محاسبه شود تا ساختار سازهای کار حفظ گردد.
2- آمادهسازی طرح و تثبیت روی میز کار: پوستر طرح اصلی در مقیاس ۱:۱ چاپ شده و کاملاً روی میز کار تخت تثبیت و چسبانده میشود تا از هرگونه جابهجایی حین چیدمان جلوگیری شود.
3-انتخاب نوع و رنگ شیشهها: انتخاب شیشههای بافتدار، رنگی، شیشه اسیدشور، سندبلاست و شیشه تراشخورده متناسب با تنالیته رنگی طرح و ضخامتهای همسان.

4- انتقال الگوهای برش بر روی شیشه: شابلونسازی یا انتقال مستقیم خطوط برش روی شیشه با استفاده از ماژیک و الگوهای کاغذی مجزا.
5- برش دقیق شیشه: استفاده از الماسهای نفتی قلمی یا مشتی (تفنگی)، اعمال فشار یکنواخت و جداسازی قطعات با انبر خطزن و انبر شیشهگیر.

6- سابزنی و پردازش لبهها: ناصافیها و زائدههای برش با دستگاه ساب شیشه برطرف شده تا قطعات دقیقاً منطبق بر الگو شوند.

7- آمادهسازی و صاف کردن لدکیم (مفتول سربی): کشیدن مفتولهای سربی کجشده با گیره و انبردست جهت صاف و مستقیم شدن جان پروفیل
8- کلافبندی و مونتاژ شبکه سربی: قرار دادن قطعات شیشه در داخل شیارهای لدکیم بر روی طرح، تثبیت با میخ مونتاژ و برش دقیق لدکیم با انبر مخصوص.

9- لحیمکاری تخصصی نقاط اتصال: اعمال روغن لحیم (فلاکس) بر روی گرهها و اتصالات سربی و یکپارچهسازی آنها با هویه و سیم قلع.

| مرحله اجرایی | ابزارها و متریالهای تخصصی مورد نیاز | نکته کلیدی و فنی کارگاهی |
|---|---|---|
| ۱. طراحی و الگوبرداری | کاغذ الگو، خطکش، ماژیک، قیچی دوتیغه استیند گلس | محاسبه ضخامت جان لدکیم در خطوط برش الگو |
| ۲. برش و پردازش شیشه | الماس نفتی (قلمی/مشتی)، انبر خط زن، دستگاه ساب شیشه | حفظ فشار دست یکنواخت و استفاده از روغن شیشهبری |
| ۳. کلافبندی و مونتاژ | مفتول سربی (لدکیم)، چکش لاستیکی، میخ مونتاژ، انبر سرببر | کشیدن اولیه لدکیم جهت رفع تابدیدگی و راستایی کامل شیارها |
| ۴. لحیمکاری و اتصال |
هویه ۱۰۰ وات به بالا، سیم لحیم قلع-سرب، روغن لحیم مخصوص، ماسک ایمنی |
تمیزکاری سطح سرب با روغن لحیم و ایجاد جوش گنبدی شکل شفاف |
![]() |
![]() |
جزئیات تخصصی مونتاژ و لحیمکاری لدکیم سربی
در مرحله مونتاژ، لدکیمهای سربی نقش استخوانبندی پنل را ایفا میکنند. به دلیل نرمی ذاتی فلز سرب، پیش از مونتاژ باید یک سر کلاف را در گیره کارگاهی بست و سر دیگر را با انبردست کشید تا جان پروفیل کاملاً مستقیم و کشیده شود. سپس قطعات شیشه درون شیارهای H شکل قرار گرفته و با میخهای مونتاژ روی میز فیکس میشوند. در مرحله لحیمکاری، استفاده از روغن لحیم (فلاکس) مخصوص حیاتی است؛ زیرا مانع اکسیداسیون سریع سرب شده و باعث پخش یکنواخت و چسبندگی عالی قلع مذاب بر روی تقاطعهای لدکیم میگردد. پس از اتمام لحیمکاری یک طرف، کل پنل برگردانده شده و سمت دیگر نیز به همین ترتیب لحیمکاری و مستحکم میشود.
![]() |
![]() |
شرکت در دورههای تخصصی و تأمین ابزار استیند گلس چارسیک
یادگیری کامل و حرفهای هنر استیند گلس علاوه بر آگاهی از مراحل نظری، نیازمند تمرین عملی زیر نظر اساتید مجرب است. گروه هنری چارسیک علاوه بر برگزاری دورههای آموزشی کارگاهی و حرفهای، تمامی متریالها و ابزارهای تخصصی این رشته (الماس، لدکیم، روغن لحیم، انبرهای تخصصی) را برای هنرجویان و همکاران گرامی تأمین مینماید.
مطالب مرتبط:
| آموزش تیفانی در ۱۱ مرحله |
| همه چیز درباره طراحی شیشه استیندگلاس |
| تیفانی گلس چیست؟ و چگونه ساخته می شود؟ |
| فیوز گلس یا همجوشی شیشه چیست؟ |
| تفاوت استیندگلس و تیفانی گلس در چیست؟ |




