از لندن تا قلب ایران؛ شاهکار شیشه‌‌های رنگی در معماری شرق و غرب

آخرین باری که یک اثر هنری فاخر معماری واقعا شما را تحت تأثیر قرار داد چه زمانی بود؟ در عصر حاضر که حواس انسان مدرن بیش‌ از حد درگیر رسانه‌ها و فضاهای دیجیتال شده است، هنرهای ظریف به ‌سختی می‌توانند خود را در شتاب زندگی روزمره نشان دهند. با این‌ حال، شاهکارهای جاودانه‌ای در قالب پنجره‌ها و نورگیرهای شیشه‌ رنگی وجود دارند که عبور نور از آن‌ها، هر بیننده‌ای را غرق در شگفتی می‌کند. استفاده از شیشه‌های رنگی از قرون ‌وسطی در کلیساهای اروپا اوج گرفت. این شیشه‌های دکوراتیو که با تکنیک فلزکاری و مونتاژ قطعات شناخته می‌شوند، تحت عنوان استیندگلس (Stained Glass) شهرت دارند (برای آشنایی بیشتر با این تکنیک، مقاله جامع شیشه استین گلاس چیست؟ را مطالعه نمایید). در پنجره‌های استیندگلس اماکن مذهبی غرب، داستان‌های تاریخی، روایت‌های حماسی و شخصیت‌های کتب مقدس به تصویر کشیده شده‌اند. هم‌زمان در سمت دیگر جهان، معماری ایرانی–اسلامی نیز شگفت‌انگیزترین جلوه‌های نور و رنگ را خلق کرد. پنجره‌های سنتی ایران که ترکیبی هنرمندانه از گره‌چینی چوب و قطعات شیشه رنگی هستند، با نام اُرُسی شناخته می‌شوند و نقش مهمی در کنترل نور، تعدیل دما و ایجاد آرامش بصری ایفا می‌کردند.  

پنجره استیندگلس کلیسای کینگز کالج چاپل کمبریج
پنجره استیندگلس کلیسای کینگز کالج چاپل
پنجره ارسی مسجد نصیرالملک شیراز
پنجره ارسی مسجد نصیرالملک شیراز

 

پنجره‌هایی با شیشه‌ رنگی؛ مقایسه کینگز کالج بریتانیا و نصیرالملک شیراز

دو مورد از برجسته‌ترین و جهانی‌ترین شاهکارهای شیشه‌های رنگی، یکی در انگلستان (کلیسا و مجموعه کینگز کالج چاپل) و دیگری در قلب ایران (مسجد نصیرالملک شیراز متعلق به دوره قاجار) قرار دارند. اگرچه هر دو بنا نماینده دو فرهنگ، دو باور و دو زبان معماری کاملاً متفاوت هستند، اما نقطه‌عطف مشترک آن‌ها، استفاده هنرمندانه از نور و شیشه رنگی برای پیوند دادن فضای مادی به یک تجربه معنوی و خیره‌کننده است. گردشگران و علاقه‌مندان به هنر معماری سالانه هزاران کیلومتر سفر می‌کنند تا رقص نور را در سالن‌های این دو بنا از نزدیک تماشا کنند. این دو اثر را بحق می‌توان برجسته‌ترین نمادهای هنر شیشه‌گری دکوراتیو در جهان دانست.  

جدول مقایسه هنر شیشه رنگی در غرب (استیندگلس) و شرق (ارسی)

شاخص بررسی استیندگلس گوتیک (مانند کینگز کالج) ارسی ایرانی (مانند مسجد نصیرالملک)
جنس شبکه نگهدارنده مفتول‌ها و پروفیل‌های فلزی که به لدکیم معروف هستند (سرب، برنج، مس) شبکه‌های ظریف چوبی (گره‌چینی بدون میخ)
مفهوم طرح‌ها فیگوراتیو، روایت‌های تاریخی و نقاشی چهره قدیسین هندسی، انتزاعی، اسلیمی و نمادهای کیهانی
تکنیک شیشه شیشه‌های خودرنگ، تراش‌دار و پخت کوره (نقاشی شیشه) شیشه‌های رنگی شفاف سنتی در کنار ظرافت چوب‌بری
کارکرد در بنا پنجره‌های عظیم دیواری و روزنه‌های سقفی (رز-ویندو) پنجره‌های عمودی کشویی، درگاه‌ها و شبستان‌ها

 

 

طراحی، ساخت و بازسازی تخصصی شیشه‌های رنگی در چارسیک

هنگامی که صحبت از پنجره‌های شیشه‌رنگی به میان می‌آید، شاید ذهن اکثر افراد به سمت کلیساهای قدیمی اروپا، مساجد تاریخی یا خانه‌های سنتی اعیانی سوق پیدا کند. اما امروزه مجموعه چارسیک امکان اجرای این هنر فاخر را با متریال مدرن و استانداردهای مهندسی روز در پروژه‌های معاصر شما فراهم آورده است. تیم تخصصی چارسیک مرجع طراحی، ساخت، مرمت و بازسازی انواع پنجره‌ها، سقف‌های دکوراتیو و گنبدهای شیشه‌ای استیندگلس برای کاربردهای لوکس مسکونی، تجاری، ویلایی و اماکن خاص می‌باشد. ما زیبایی نوستالژیک شیشه‌های رنگی را با ایمنی ایمن‌سازی (دوجداره‌سازی و استفاده از شیشه‌های سکوریت و لمینت) ترکیب کرده‌ایم.  

 

مطالب مرتبط:

17 شیشه معروف استیندگلاس در جهان
همه چیز درباره طراحی شیشه استیندگلاس
مقایسه موردی تاثیر شیشه های استیندگلس و تیفانی بر فضای داخلی
8 ویژگی شیشه های استیندگلس

دیدگاهتان را بنویسید